همزمان با بازگشایی مدارس، هزینه‌های تحصیل بار دیگر به یکی از دغدغه‌های اصلی خانواده‌ها تبدیل شده است. در کنار خرید لوازم‌التحریر، کیف و کفش، قیمت لباس فرم نیز فشار تازه‌ای به بودجه خانوار وارد کرده؛ با این حال آموزش و پرورش تأکید دارد که مدارس حق ندارند خانواده‌ها را به خرید روپوش جدید یا تهیه آن از فروشگاه و تولیدی خاص مجبور کنند.
بررسی‌های میدانی از بازار روپوش مدارس در تهران و کرج نشان می‌دهد قیمت این پوشش، متناسب با مقطع تحصیلی، نوع مدرسه، جنس پارچه، مدل لباس و کیفیت دوخت، تفاوت قابل توجهی دارد. قیمت روپوش مدارس در تهران، اعم از دولتی و غیردولتی، از حدود ۵ میلیون تومان آغاز می‌شود و در برخی موارد به ۱۵ میلیون تومان می‌رسد.
در موارد بررسی‌شده، قیمت روپوش مدارس در کرج حدود ۴ تا ۹ میلیون تومان بوده و در حاشیه تهران نیز لباس‌هایی با کیفیت نه‌چندان مطلوب، دست‌کم ۳ میلیون تومان قیمت داشته‌اند.
در کنار افزایش هزینه‌ها، برخی والدین از محدود شدن حق انتخاب خود گلایه دارند. به گفته این خانواده‌ها، بعضی مدارس آنها را به خرید لباس فرم از فروشگاه یا تولیدی مشخصی ملزم می‌کنند؛ در حالی که امکان تهیه همان لباس با هزینه کمتر از تولیدی‌های دیگر وجود دارد.
آیا مدرسه می‌تواند خانواده‌ها را به خرید از تولیدی خاص مجبور کند؟
عاطفه‌السادات مدبرنژاد، مدیرکل انجمن اولیا و مربیان وزارت آموزش و پرورش، در گفت‌وگو با ایسنا درباره ضوابط لباس فرم دانش‌آموزان گفت: «در سال تحصیلی ۱۴۰۶–۱۴۰۵، رویکرد آموزش و پرورش در حوزه لباس فرم دانش‌آموزی بر ساماندهی فرآیند تهیه و توزیع، شفافیت در قیمت‌گذاری، رعایت حقوق خانواده‌ها و جلوگیری از تحمیل هزینه‌های غیرضروری استوار است.»
او افزود با توجه به شرایط اقتصادی خانواده‌ها، بر عدم الزام خانواده‌ها به تهیه لباس فرم جدید تأکید شده است. بنابراین اگر لباس سال‌های قبل سالم و قابل استفاده باشد، دانش‌آموز می‌تواند از همان لباس استفاده کند.
مدبرنژاد همچنین گفت ثبات طرح و رنگ لباس برای یک دوره زمانی مشخص، با هدف کاهش هزینه‌های تکرارشونده خانواده‌ها مورد توجه قرار گرفته است.
چرا قیمت روپوش مدارس متفاوت است؟
مدیرکل انجمن اولیا و مربیان درباره تفاوت قیمت لباس فرم توضیح داد که لباس دانش‌آموزی نرخ ثابت و یکسانی در سراسر کشور ندارد. قیمت آن بر اساس عواملی مانند نوع و کیفیت پارچه، متراژ مصرفی، مدل و طراحی لباس، اندازه، اقلام مورد استفاده، کیفیت دوخت و دستمزد، مقطع تحصیلی و شرایط بازار هر استان و شهرستان تعیین می‌شود.
به گفته او، اعلام یک رقم واحد برای کل کشور، بدون توجه به نرخ‌نامه مصوب هر منطقه و مشخصات لباس، مبنای دقیقی نخواهد داشت. نرخ‌های قابل اجرا باید مطابق نرخ‌نامه‌های مصوب مراجع ذی‌صلاح صنفی و اقتصادی، از جمله مراجع مرتبط با وزارت صنعت، معدن و تجارت و اتحادیه‌های مربوط، باشد.
مسئول نظارت بر قیمت روپوش مدارس کیست؟
مدبرنژاد اعلام کرد ادارات آموزش و پرورش استان‌ها، شهرستان‌ها، نواحی و مناطق، در چارچوب ضوابط ابلاغی، فرآیند ساماندهی و هماهنگی‌های لازم را انجام می‌دهند.
با این حال، نظارت بر رعایت نرخ‌های مصوب و برخورد با تخلفات صنفی، در حوزه صلاحیت مراجع نظارتی مربوط، از جمله ادارات صنعت، معدن و تجارت و اتحادیه‌های مربوط قرار دارد. آموزش و پرورش نیز بر حسن اجرای فرآیند تهیه و توزیع لباس دانش‌آموزی در مدارس نظارت می‌کند.
آیا انجمن اولیا و مربیان سقف قیمت تعیین می‌کند؟
مدیرکل انجمن اولیا و مربیان وزارت آموزش و پرورش در پاسخ به این پرسش که آیا این انجمن سقف مشخصی برای قیمت روپوش مدارس تعیین کرده است، گفت: «خیر. انجمن اولیا و مربیان رأساً نرخ واحد یا سقف قیمت کشوری برای لباس فرم تعیین نمی‌کند.»
او توضیح داد قیمت لباس فرم بر اساس نرخ‌نامه‌های مصوب مراجع ذی‌صلاح و متناسب با مشخصات و ویژگی‌های لباس در هر استان و شهرستان تعیین می‌شود. نقش انجمن اولیا و مربیان در این فرآیند، مشارکت در ساماندهی تهیه لباس، صیانت از حقوق خانواده‌ها، کمک به ایجاد شفافیت و فراهم کردن زمینه انتخاب و دسترسی خانواده‌ها به تولیدکنندگان مجاز و واجد شرایط است.
مدبرنژاد گفت برخی والدین شکایت‌هایی را عمدتاً به شکل حضوری و شفاهی یا از طریق سامانه لباس دانش‌آموزی درباره هزینه و کیفیت لباس فرم مطرح کرده‌اند که این موارد، حسب مورد، بررسی و پیگیری شده است.
معرفی تولیدی مجاز به معنی اجبار به خرید نیست
مدبرنژاد با تأکید بر اینکه خانواده‌ها نباید به خرید لباس از یک فروشگاه یا تولیدکننده خاص ملزم شوند، گفت بر اساس ضوابط ساماندهی تهیه و تولید لباس دانش‌آموزی و در چارچوب ماده ۸۵ آیین‌نامه اجرایی مدارس، شورای مدرسه و انجمن اولیا و مربیان در انتخاب و ساماندهی لباس دانش‌آموزی نقش دارند.
به گفته او، این شوراها باید زمینه معرفی تولیدی‌های مجاز و واجد شرایط و دسترسی خانواده‌ها به گزینه‌های قانونی را فراهم کنند. هدف از معرفی تولیدکنندگان مجاز، ایجاد نظم، تضمین کیفیت و امکان نظارت بر فرآیند تولید است، نه ایجاد انحصار یا محدود کردن حق انتخاب خانواده‌ها.
بنابراین خانواده‌ها الزامی برای مراجعه به تولیدی خاص ندارند. رویکرد آموزش و پرورش در این زمینه، رعایت ضوابط پوشش دانش‌آموزی در کنار صیانت از حقوق خانواده‌ها و جلوگیری از تحمیل هزینه‌های غیرضروری است. هر مبلغی که از خانواده دریافت می‌شود نیز باید شفاف، مستند و منطبق با نرخ‌نامه مصوب و مشخصات اعلام‌شده لباس باشد.
استفاده از ظرفیت هنرستان‌ها برای تولید لباس دانش‌آموزی
مدیرکل انجمن اولیا و مربیان گفت یکی از رویکردهای مورد توجه، استفاده حداکثری از ظرفیت‌های قانونی و موجود آموزش و پرورش، از جمله هنرستان‌ها، واحدهای تولیدی مجاز و ظرفیت‌های مهارتی و تولیدی مناطق، برای تأمین لباس با کیفیت مناسب و هزینه منطقی است.
او افزود تلاش می‌شود با حذف واسطه‌های غیرضروری، افزایش شفافیت فرآیند و فراهم کردن امکان انتخاب از میان تولیدکنندگان مجاز، دسترسی خانواده‌ها به لباس مناسب با قیمت متعارف افزایش یابد. در برخی استان‌ها و مناطق نیز استفاده از ظرفیت هنرستان‌ها برای تولید لباس دانش‌آموزی در حال اجراست.
خانواده‌ها چگونه تخلف در فروش روپوش را گزارش کنند؟
مدبرنژاد تأکید کرد خانواده‌ها در وهله نخست باید از مدرسه، مشخصات لباس، نرخ‌نامه مصوب و مستند قیمت اعلام‌شده را مطالبه کنند و مبلغ اعلامی را با نرخ مصوب موجود در سامانه لباس دانش‌آموزی مقایسه کنند.
او بار دیگر یادآور شد خانواده‌ها در صورت سالم و قابل استفاده بودن لباس سال‌های قبل، الزامی به خرید لباس جدید ندارند. سیاست تثبیت لباس فرم برای حداقل سه سال نیز با هدف کاهش هزینه‌های خانواده‌ها اجرا می‌شود.
چنانچه خانواده‌ای با دریافت مبلغی خارج از نرخ مصوب یا هرگونه تخلف در فرآیند تهیه لباس مواجه شود، می‌تواند موضوع را از طریق مدرسه، اداره آموزش و پرورش منطقه، مراجع رسیدگی به شکایات آموزش و پرورش، ادارات صنعت، معدن و تجارت یا اتحادیه مربوط پیگیری کند.
همچنین خانواده‌ها می‌توانند موارد تخلف را از طریق مراجع نظارتی، به‌ویژه سامانه ارزیابی عملکرد وزارت آموزش و پرورش در بستر پنجره خدمات واحد الکترونیک آموزش و پرورش، به نشانی my.medu.ir ثبت کنند تا مورد رسیدگی قرار گیرد.
سامانه لباس دانش‌آموزی چه نقشی دارد؟
مدیرکل انجمن اولیا و مربیان وزارت آموزش و پرورش گفت مطابق ضوابط ساماندهی و نظارت بر تهیه و تولید لباس دانش‌آموزی، فرآیند تهیه لباس در مدارس باید تحت نظارت آموزش و پرورش و در چارچوب ضوابط ابلاغی انجام شود.
ادارات کل آموزش و پرورش استان‌ها و ادارات آموزش و پرورش شهرستان‌ها، نواحی و مناطق بر اجرای ضوابط، انتخاب تولیدکنندگان واجد شرایط و رعایت حقوق خانواده‌ها نظارت دارند. از سال ۱۴۰۴ نیز سامانه لباس دانش‌آموزی در اختیار استان‌ها قرار گرفته و زمینه نظارت، افزایش شفافیت و رعایت حقوق خانواده‌ها را تقویت کرده است.
در کنار آموزش و پرورش، دستگاه‌های ذی‌صلاح صنفی و اقتصادی نیز درباره قیمت، فعالیت واحدهای صنفی و رسیدگی به تخلفات احتمالی مسئولیت قانونی دارند. هدف اصلی این سازوکار، جلوگیری از انحصار، ایجاد شفافیت، رعایت نرخ‌های مصوب و صیانت از حقوق خانواده‌هاست.
آیا ضوابط لباس فرم در مدارس دولتی و غیردولتی متفاوت است؟
مدبرنژاد در پاسخ به این پرسش که آیا مدارس دولتی و غیردولتی از نظر نحوه تعیین و دریافت هزینه لباس فرم ضوابط متفاوتی دارند، گفت اصل رعایت ضوابط مربوط به تهیه، تولید و قیمت‌گذاری لباس دانش‌آموزی در همه مدارس لازم‌الاجراست.
به گفته او، مدارس دولتی و غیردولتی نمی‌توانند خارج از چارچوب مقررات، هزینه‌ای را به خانواده‌ها تحمیل کنند. هدف نهایی این است که لباس دانش‌آموزی، ضمن برخورداری از کیفیت و تناسب لازم با محیط آموزشی و هویت ایرانی ـ اسلامی، به عاملی برای ایجاد فشار اقتصادی مضاعف بر خانواده‌ها تبدیل نشود.
منبع: تابناک
دیدگاه‌ها
ارسال نظر