ماجرای واکسن آنفلوآنزا در کشور، پس از هفته‌ها انتظار، وارد مرحله‌ای شده که پرسشی مهم‌تر از تعداد دوزهای واردشده و حتی قیمت آن مطرح می‌کند: واکسن‌هایی که قرار است به دست مردم برسد، دقیقاً چه محصولی است و آیا از سوی مراجع تخصصی کشور تأیید شده است؟
ورود حدود ۷۰۰ هزار دوز واکسن آنفلوآنزا، در صورتی که محصول واردشده استانداردهای لازم را نداشته باشد، عملاً نمی‌تواند به‌عنوان یک گام مؤثر در تأمین سلامت مردم تلقی شود؛ حتی ممکن است ابهام‌های بیشتری ایجاد کند. اهمیت این موضوع زمانی بیشتر می‌شود که اظهارات دو مقام و کارشناس در روزهای اخیر کنار هم قرار می‌گیرد.
عضو کمیته کشوری درباره واکسن چینی چه گفت؟
مسعود مردانی، عضو کمیته کشوری آنفلوآنزا، هفته گذشته درباره واکسن چینی آنفلوآنزا اعلام کرده بود که کیفیت این واکسن تأیید نشده و قرار نیست از آن استفاده شود. این اظهارنظر در شرایطی مطرح شد که مسئولان موضوع واردات واکسن از چین را پیگیری می‌کردند.
مردانی در همان گفت‌وگو تأکید کرده بود که واکسن‌های روسی تأیید شده‌اند.
اکنون اما خبر دیگری منتشر شده که این پرسش را جدی‌تر می‌کند. مهدی پیرصالحی، رئیس سازمان غذا و دارو، اول مهرماه از ورود حدود ۷۰۰ هزار دوز واکسن آنفلوآنزا به چرخه توزیع خبر داد و گفت ۳۵۰ هزار دوز در اختیار معاونت‌های بهداشتی قرار می‌گیرد و ۳۵۰ هزار دوز دیگر نیز در بازار توزیع خواهد شد.
بخش مهم اظهارات رئیس سازمان غذا و دارو، به منشأ واکسن‌های واردشده مربوط می‌شد. او گفت: «در حال حاضر واکسنی که در حال توزیع است، عمدتاً از چین وارد شده». پیرصالحی در عین حال از ورود واکسن‌هایی از روسیه و اروپا در آینده خبر داد.
وزارت بهداشت درباره این تناقض شفاف‌سازی کند
در اینجا یک تناقض ظاهری شکل می‌گیرد؛ موضوعی که وزارت بهداشت و سازمان غذا و دارو باید هرچه سریع‌تر درباره آن توضیح دهند. اگر اظهارات دکتر مردانی به این معناست که واکسن چینی در کمیته تخصصی بررسی شده و کیفیت یا استانداردهای موردنظر را نداشته است، چگونه اکنون واکسن‌هایی با منشأ عمدتاً چینی وارد چرخه رسمی توزیع شده‌اند؟
در مقابل، اگر واکسن‌های چینی واردشده مراحل قانونی و کنترل‌های کیفی سازمان غذا و دارو را با موفقیت پشت سر گذاشته‌اند، علت تفاوت این موضع با اظهارات عضو کمیته کشوری آنفلوآنزا چیست؟ آیا در چند روز گذشته تغییری در کیفیت یا استاندارد واکسن‌های چینی ایجاد شده یا معیارهای ارزیابی متفاوت بوده است؟
این موضوع صرفاً یک اختلاف‌نظر ساده میان دو کارشناس نیست. واکسن قرار است به‌ویژه در اختیار گروه‌های پرخطر قرار گیرد و مردم حق دارند بدانند محصولی که دریافت یا خریداری می‌کنند، چه مشخصاتی دارد و کیفیت آن از سوی کدام مرجع تأیید شده است.
هشدار درباره بازار غیررسمی واکسن
حسین کرمانپور، رئیس مرکز روابط عمومی و اطلاع‌رسانی وزارت بهداشت، نیز در شبکه اجتماعی ایکس درباره بازار غیررسمی واکسن هشدار داده بود. او اعلام کرده بود واکسن‌های خارج از شبکه رسمی، از نظر اصالت و رعایت زنجیره سرد قابل اطمینان نیستند و نسبت به فعالیت سودجویان و قاچاقچیان هشدار داده بود.
هشدار درباره قاچاق و سودجویی قابل درک است، اما همین هشدار ضرورت پاسخ به پرسش اصلی را بیشتر می‌کند. وقتی وزارت بهداشت از مردم می‌خواهد فقط به واکسن رسمی اعتماد کنند، باید همزمان و با صراحت اعلام کند واکسن رسمی فعلی دقیقاً چه محصولی است، از سوی کدام شرکت و از چه کشوری وارد شده و چه مرجعی آن را تأیید کرده است.
محموله‌های بعدی واکسن در راه است
نکته دیگر آن است که سازمان غذا و دارو از ورود ۴۰۰ تا ۵۰۰ هزار دوز دیگر در هفته آینده و تأمین نیاز کشور تا ۱۵ مهر خبر داده است. بنابراین موضوع فقط به محموله ۷۰۰ هزار دوزی فعلی محدود نمی‌شود. اگر محموله‌های بعدی نیز قرار است وارد کشور شوند، پاسخ روشن به ابهام موجود اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
اکنون مسئولیت ارائه توضیح شفاف بر عهده وزارت بهداشت است؛ نه برای تکذیب اظهارات یک پزشک و نه صرفاً برای دفاع کلی از فرآیند واردات، بلکه برای ارائه پاسخی روشن، رسمی و مستند.
پرسش اصلی این است: آیا واکسن چینی واردشده همان محصولی است که پیش‌تر درباره تأیید نشدن کیفیت آن در کمیته کشوری آنفلوآنزا صحبت شده بود یا محصولی متفاوت با مجوزها و استانداردهای مشخص است؟ این پرسش باید پیش از افزایش موج تقاضا برای واکسن در میان مردم پاسخ داده شود.
مردم از یک سو نباید قربانی بازار قاچاق و فعالیت سودجویان شوند و از سوی دیگر نباید درباره واکسنی که از مسیر رسمی نظام سلامت عرضه می‌شود، با چنین ابهام مهمی روبه‌رو باشند. وقتی سلامت مردم در میان است، عبارت‌های «تأیید شده» یا «تأیید نشده» نمی‌تواند در حد دو روایت متفاوت باقی بماند؛ مرجع تأیید، نتیجه بررسی‌ها و مشخصات واکسن باید به‌صورت رسمی و شفاف اعلام شود.
شرایط خاص کشور و تأثیرات جنگ و تحریم موضوعی قابل درک است، اما نبود شفافیت و گرفتار شدن در چرخه تناقض‌گویی، در نهایت می‌تواند به پیامدهای ناگوار منجر شود؛ از جمله همان حوادثی که برآیند جنگ‌هاست و جان مردم را تهدید می‌کند.
از وزارت بهداشت در دولت دکتر پزشکیان انتظار می‌رود رویکردی مبتنی بر شفافیت در پیش بگیرد و نسبت به بازتاب‌ها و پیامدهای اظهارات و عملکردهای خود توجه بیشتری نشان دهد.
منبع: تابناک
دیدگاه‌ها
ارسال نظر