کاهش قدرت خرید خانوارها برای محصولات پروتئینی فقط یک نشانه از کوچکشدن سفره مردم نیست؛ زنگ خطری برای کل زنجیره تولید از مرغداری و دامداری تا کارخانههای خوراک به شمار میرود. در شرایطی که با حذف ارز ترجیحی قرار بود یارانه به انتهای زنجیره و مصرفکننده برسد، این پرسش جدی مطرح است که آیا کالابرگ واقعاً توان خرید محصولات پروتئینی را افزایش داده یا صنعت دام و طیور را در مسیر کاهش تولید و بحران قرار داده است؟
یارانه نقدی مرداد ۱۴۰۵ طبق روال ماههای گذشته و بر اساس دهک درآمدی خانوارها پرداخت میشود؛ مستمریبگیران کمیته امداد و بهزیستی یارانه خود را در ۲۰ مرداد دریافت کردهاند و نوبت واریز یارانه دهکهای اول تا سوم نیز ۲۵ مرداد است. دهکهای چهارم تا نهم باید تا ۳۰ مرداد منتظر واریز یارانه باشند و دهک دهم نیز مشمول دریافت یارانه نقدی نیست. مبلغ یارانه برای دهکهای اول تا سوم ۴۰۰ هزار تومان به ازای هر نفر و برای دهکهای چهارم تا نهم ۳۰۰ هزار تومان تعیین شده است.
کالابرگ الکترونیکی که قرار بود پس از حذف ارز ترجیحی و آزادسازی قیمت کالاهای اساسی، بخشی از فشار معیشتی بر خانوارها را جبران کند، حالا خود به یکی از دغدغههای جدید مردم تبدیل شده است؛ از حذف میلیونها نفر از فهرست یارانهبگیران و توقف اعتبار برخی خانوارها گرفته تا تأخیر در شارژ کالابرگ و معوقات فروشگاهها. در مرداد ۱۴۰۵ نیز ماجرای عدم واریز اعتبار برای برخی مشمولان، بهویژه خانوارهای دارای سفر خارجی یا افرادی که باید اقامت خود را احراز کنند، موج تازهای از گلایهها را به دنبال داشته و این پرسش را پررنگ کرده است که آیا کالابرگ در مسیر حمایت از معیشت مردم، خود به معمایی تازه برای خانوارهای کمدرآمد تبدیل شده است؟
ارسال پیامکهای جدید وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی برای احراز اقامت برخی اعضای خانوار، کالابرگ الکترونیکی را وارد مرحلهای تازه کرده است؛ پیامکهایی که با هشدار توقف پرداخت کالابرگ در صورت مراجعهنکردن تا پایان شهریور، بسیاری از سرپرستان خانوار را راهی دفاتر منتخب پیشخوان دولت کردهاند. حالا در کنار صفهای طولانی و دردسرهای مراجعه حضوری، دریافت مبلغ ۵۰ هزار تومان برای فرآیند احراز اقامت، پرسشهای جدی درباره ضرورت این فرآیند و نحوه اجرای آن ایجاد کرده است؛ بهویژه اینکه مشخص نیست چرا احراز اقامت افراد، با وجود دسترسی دستگاههای دولتی به اطلاعات هویتی و اقامتی، به مراجعه حضوری و پرداخت هزینه از سوی شهروندان گره خورده است.
با نزدیک شدن به روزهای پایانی مردادماه، زمان واریز بخش مهمی از پرداختهای حمایتی و حقوق بازنشستگان مشخص یا قابل پیشبینی شده است؛ از یارانه نقدی و شارژ کالابرگ گرفته تا حقوق بازنشستگان تأمین اجتماعی، کشوری، لشکری، فولاد و صنعت نفت. در حالی که برخی پرداختها در نیمه دوم مرداد انجام میشود و بخشی دیگر به روزهای پایانی ماه موکول شده، مشمولان چشمانتظار واریزهایی هستند که میتواند بخش مهمی از هزینههای جاری خانوار را پوشش دهد.
یارانه و کالابرگ ایرانیانی که طبق اطلاعات فراجا احتمال میرود خارج از کشور باشند، وارد مرحله تازهای از احراز سکونت شده است؛ افرادی که پیامک دریافت کردهاند فقط تا پایان شهریور ۱۴۰۵ فرصت دارند با مراجعه حضوری به پیشخوانهای منتخب دولت، اقامت خود در ایران را اثبات کنند، در غیر این صورت بهعنوان خارجنشین شناخته شده و یارانه و کالابرگ آنها حذف خواهد شد؛ البته در صورت احراز سکونت، اعتبار کالابرگ مردادماه که فعلاً برای این افراد واریز نمیشود، در پرداخت بعدی بهصورت معوقه منظور خواهد شد.
در حالی که روند تولد در کشور همچنان کاهشی است و شمار ولادتها در سال ۱۴۰۴ با افت ۸.۹ درصدی به ۸۹۲ هزار و ۲۸۲ مورد رسیده، اجرای «کارت امید مادر» با پرداخت ماهانه ۲ میلیون تومان ادامه دارد؛ به گفته دبیر ستاد ملی جمعیت، اعتبار این طرح در تیرماه برای بیش از ۲۵۷ هزار مادر و در چهار ماه نخست برای مجموع مشمولان بیش از یکهزار و ۳۰۰ میلیارد تومان بوده است؛ حمایتی که دولت امیدوار است در کنار سایر سیاستهای جمعیتی، بخشی از فشار اقتصادی بر خانوادهها را کاهش دهد.
یارانه نقدی و اعتبار کالابرگ افرادی که اقامت مستمر در خارج از کشور دارند، رسماً از فهرست پرداختهای دولت حذف شده است؛ به این ترتیب، سهم این افراد از یارانه و کالابرگ خانوار نیز کسر میشود. همزمان، دولت برای برخی سرپرستان خانوار که نسبت به اقامت آنها در ایران تردید دارد، فرآیند احراز حضور را آغاز کرده و این افراد تا پایان شهریور فرصت دارند با مراجعه به دفاتر پیشخوان، حضور خود در کشور را ثبت کنند.
واریز حمایتهای معیشتی مردادماه از ۲۰ مرداد آغاز میشود و نخستین گروه دریافتکننده، مددجویان کمیته امداد و سازمان بهزیستی خواهند بود؛ خانوارهای تحت پوشش بر اساس تعداد اعضا بین ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تا ۶ میلیون و ۵۷۰ هزار تومان دریافت میکنند. پس از آن، یارانه نقدی دهکهای یک تا سه در ۲۵ مرداد و یارانه دهکهای چهار تا نه نیز طبق زمانبندی اعلامشده در ۳۱ مرداد واریز خواهد شد.
فرآیند احراز اقامت برخی مشمولان یارانه و کالابرگ آغاز شده و افرادی که پیامک اطلاعرسانی دریافت کردهاند، تا پایان شهریور فرصت دارند با مراجعه شخصی به دفاتر منتخب پیشخوان دولت، حضور خود در کشور را تأیید کنند؛ در غیر این صورت، اعتبار کالابرگ مردادماه برای این افراد واریز نخواهد شد. دولت همچنین هشدار داده پیامکهای ارسالی فاقد لینک هستند و شهروندان نباید برای انجام این فرآیند به سایتها یا منابع غیررسمی مراجعه کنند.
