تبعات غفلت از توسعه حمل ونقل دریایی و ریلی بررسی شد
بار سنگین مواد معدنی بر دوش جاده ها
هفتم اردیبهشتماه روز ایمنی حملونقل نامگذاری شده است. متاسفانه کاستیهای متعددی در بخش ایمنی حملونقل بهچشم میخورد؛ بخشی از این فضای ناامن تحتتاثیر توسعه نامتوازن در صنعت لجستیک و همگام نبودن آن با توسعه صنعتی ایجاد شده است،
![بار سنگین مواد معدنی بر دوش جاده ها](https://cdn.gostaresh.news/thumbnail/nGLIe1uqwy8h/wPkmNCj1V44q6tR2EOJTejtk9Rkv6i2LQSI4m16qvTZND-VwKp-3aAOad4QL_mlecWJThwm9SWTO1e0RVIQEcUggNXBzqEVzVLPaTM22YcBCRf_7nlm3VZ-WJuyTV3Z4V6BMQR8T-nfsv9pue1duJG0FW5BVKVYv/%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%B9%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86.jpg)
در حال حاضر بار اصلی حمل مواد معدنی و محصولات تولیدشده در زنجیره تولید فولاد بر دوش جادههاست و بدینترتیب شاهد تردد کامیونهای متعدد باری در جادهها هستیم. باتوجه به طرحهای توسعه صنعتی و احتمال افزایش ظرفیت تولید در سالهای آینده، انتقال بار از جادهها بهمراتب افزوده خواهد شد. در چنین شرایطی، ایمنی خودروهای سواری کاهش و بار ترافیکی در جادهها بیش از ظرفیت افزایش خواهد یافت. میزان آلودگی هوا تحتتاثیر سوختهای آلاینده بیش از پیش افزایش مییابد و در یککلام چالشهای ناشی از این ریلگذاری اشتباه ادامه دارد.
بار اضافی که به جادهها تحمیل میشود
سیدرضا شهرستانی، عضو هیاتمدیره انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران در گفتوگو با «روزگارمعدن» درباره وابستگی زنجیره فولاد ایران به حملونقل جادهای و چالشهای ناشی از این وابستگی گفت: تولید فولاد بهعنوان صنعتی مادر و استراتژیک در کشور ما موردتوجه قرار گرفت، با این وجود، اشتباهات اساسی در روند پایهگذاری و توسعه این صنعت اجرایی شد که در حال حاضر شاهد پیامدهای آن و همچنین اثرگذاری منفی این موضوع بر عملکرد حملونقل جادهای کشور هستیم.
این فعال صنعت فولاد افزود: جانمایی صنعت فولاد ایران از ابتدا اشتباه بود و شاهد احداث صنایع فولادی در مناطق مرکزی و شمالی کشور هستیم. این در حالی است که در دنیا اولویت احداث صنایع فولاد، دسترسی به آبهای آزاد است. این موضوع بهویژه برای کشورهایی همچون ایران که ظرفیت تولید فولاد در آن بهمراتب بالاتر از نیاز داخلی برآورد میشود، اهمیت بیشتری دارد، چرا که امکان تسهیل صادرات فولاد را از طریق آبهای آزاد فراهم میکند، اما در سایه سیاستگذاریهای اشتباه و فشار نمایندگان مجلس شورای اسلامی در دورههای گوناگون بهمنظور توسعه مناطق مرکزی و ایجاد اشتغالزایی در این استانها، شاهد چنین جانمایی اشتباهی هستیم.
شهرستانی گفت: محصولات تولیدشده در زنجیره فولاد عموما حجیم هستند و وزن بالایی دارند، درنتیجه حملونقل آنها از اهمیت ویژهای برخوردار است. در بسیاری از کشورها، اولویت انتقال محصولات زنجیره فولاد به کانالهای آبی یا خطوط حملونقل ریلی اختصاص دارد. اما این موازنه در کشور ما کاملا برعکس است و باتوجه به توسعهنیافتگی زیرساختهای ریل و راهآهن، حمل جادهای بار اصلی انتقال محصولات صنعتی را بر دوش دارد. این موضوع، چالشهای متعددی را ایجاد کرده است، از جمله اینکه هزینه قابلتوجهی به بحث انتقال بار محصولات تحمیل میشود. بهدنبال ارتقای جابهجایی بار از محورهای جادهای شاهد افزایش قابلتوجه بار ترافیکی در جادههای کشور خواهیم بود؛ این موضوع استهلاک جادهها را تشدید میکند و هزینه تعمیر و نگهداری افزایش مییابد. خطرات جادهای و تصادفات تشدید سلامت انسانها و مسافران جادهای را تهدید میکند. در همین حال باتوجه به افزایش قابلتوجه مصرف سوخت، از یک سو منابع کشور هدر میرود و هزینه قابلتوجهی صرف تامین سوخت برای نقلوانتقال جادهای میشود و از سوی دیگر، آلودگی هوا نیز تشدید خواهد شد. از مجموع موارد یادشده میتوان اینطور استنتاج کرد که وارد آوردن چنین فشاری به حمل جادهای اشتباه است و باید در روند توسعه زیرساختهای کشور، تجدیدنظر اساسی شود.
عضو هیاتمدیره انجمن تولیدکنندگان فولاد گفت: باتوجه به اهداف توسعهای صنعت فولاد و برنامهریزیهای انجامشده برای تولید ۵۵ میلیون تن فولاد در این سال، انتظار میرفت خطوط حملونقل ریلی در کشور تقویت شود. از ۲۵۰۰۰ کیلومتر خط ریلی موردنیاز، تنها ۱۲۰۰۰ کیلومتر آن در طول سالهای گذشته، احداث شده است. در همین حال، سرعت انتقال بار توسط خطوط حمل ریلی در ایران بهمراتب پایین است. در کشورهای پیشرفته، حمل بار توسط ریل با سرعت ۷۰ کیلومتر بر ساعت انجام میشود، در حالی که این عدد در ایران به ۲۴ کیلومتر بر ساعت میرسد. همین سرعت پایین موجب میشود، ظرفیت حمل بار از این طریق کاهش یابد و بر هزینههای آن افزوده شود.
این فعال صنعت فولاد گفت: باتوجه به تمام موارد یادشده توسعه زیرساختهای ریلی در کشور ضروری بهنظر میرسد. دولت میتواند با ایجاد مشوقهای گوناگون، زمینه جذب سرمایه را به این حوزه تسهیل کند. در حال حاضر، سرمایهگذاران و فعالان صنعتی در بخشهای گوناگون همچون تولید فلزات و صنایع پتروشیمی از طریق برگزاری انجمنهای تخصصی برای سرمایهگذاری در بخش لجستیک اعلام آمادگی کردهاند؛ اقدامی که از یک سو هزینه حملونقل آنها را کاهش میدهد و از سوی دیگر، ارتقای منافع کشور را بهدنبال خواهد داشت، در نتیجه امید میرود دولت از این ظرفیتها استقبال کند.
ناوگان فرسوده، ضعف حملونقل
کیومرث کرمانشاهی، کارشناس اقتصادی در گفتوگو با «روزگارمعدن» اظهار کرد: صنعت حملونقل از اهمیت ویژهای در مسیر توسعه صنعتی برخوردار است. در همین حال، میان توسعه تولید در صنایع گوناگون و همچنین ارتقای عملکردی در صنعت لجستیک ارتباط مستقیمی وجود دارد. زیرساختهای حملونقل در کشور ما فرسوده و عقبمانده هستند. وی افزود: بهعنوانمثال، از کامیونهای فرسوده در بخش حمل زمینی استفاده میشود. البته بخشی از این چالش و کمبود را باید ناشی از تحریم و محدودیت در روند واردات دانست. این محدودیتها، ایمنی جادهها را نیز تحتتاثیر قرار میدهد، تا جایی که در آیندهای نزدیک و با افزایش ظرفیت تولید در صنایع گوناگون و ارتقای سطح جابهجایی بار به چالشی جدی برای کشور بدل خواهد شد. کرمانشاهی گفت: البته محدودیتهای یادشده در سایر ابعاد حملونقل نیز بهچشم میخورد. حملونقل ریلی یکی از ابزارهای اصلی جابهجایی کالا در جهان بهشمار میرود. با این وجود، این صنعت در ایران همچنان توسعهنیافته است. این در حالی است که انتظار میرفت حمل ریلی بیش از اینها در کشور موردتوجه قرار گیرد و برای توسعه آن تلاش شود، اما در حال حاضر و باتوجه به تمام محدودیتهای یادشده شاهد افزایش قابلتوجه بهای جابهجایی در بخشهای گوناگون هستیم. همین موضوع نیز فشار مضاعفی را به تولید، صنعت، خدمات تجارت و حتی مردم تحمیل میکند.
سخن پایانی
از مجموع موارد یادشده میتوان اینطور نتیجه گرفت که باید راهکاری برای رفع چالش فرسودگی و عقبماندگی صنعت حملونقل در کشور یافت؛ بدون تردید بازسازی و نوسازی ناوگان حملونقل و همچنین استفاده از تجهیزات بهروز و جدید در این صنعت ضروری بهنظر میرسد. سوتیتر: بار اصلی حمل مواد معدنی و محصولات تولیدشده در زنجیره تولید بر دوش جادههاست، در چنین شرایطی، ایمنی خودروهای سواری کاهش و بار ترافیکی در جادهها بیش از ظرفیت افزایش خواهد یافت.
ارسال نظر