اختلال در تسویه حساب کاربران میلی‌گلد و انتشار ویدئوهایی از تجمع خریداران، نخستین حاشیه بزرگ در بازار پلتفرم‌های آنلاین طلا را رقم زده است؛ با این حال، هنوز نمی‌توان درباره ورشکستگی یا ناامن بودن این مجموعه‌ها قضاوت قطعی کرد.
ماجرای میلی‌گلد تاکنون از چند قطعه تشکیل شده است؛ از تأخیر در پرداخت پول فروشندگان و طرح اتهام خالی‌فروشی گرفته تا انتشار اسناد خرید شمش و هجوم کاربران برای دریافت وجه نقد. این اتفاق، حتی در صورت روشن شدن ابعاد پرونده، ضربه‌ای جدی به اعتماد شکل‌گرفته در اکوسیستم طلای آنلاین وارد کرده است.
ماجرای میلی‌گلد از کجا شروع شد؟
نخستین نشانه‌های اختلال زمانی دیده شد که تسویه ریالی حساب برخی کاربران میلی‌گلد با تأخیر انجام گرفت. کاربرانی که گزینه فروش طلا را انتخاب کرده بودند، در واریز وجه با مشکل مواجه شدند و موضوع به‌سرعت در شبکه‌های اجتماعی بازتاب پیدا کرد.
چند روز بعد، ویدئوهایی از حضور و اعتراض خریداران در ساختمان مرکزی این شرکت منتشر شد. معترضان در این تجمع‌ها خواستار دریافت پول خود بودند؛ اتفاقی که دامنه نگرانی‌ها درباره وضعیت فعالیت میلی‌گلد را افزایش داد.
مدیران شرکت در واکنش، با انتشار بیانیه‌ای اسناد خرید شمش‌های طلا از بازار و فاکتورهای رسمی را ارائه کردند. بر اساس توضیحات این شرکت، طلای خریداری‌شده در خزانه‌های بانک کارگشایی نگهداری می‌شود.
میلی‌گلد علت وقفه در پرداخت‌ها را بسته شدن برخی حساب‌های کاری توسط مراجع اداری اعلام کرد و این محدودیت را عامل تأخیر در واریز وجه دانست. همچنین نامه‌ای خطاب به دبیر شورای عالی امنیت ملی ارسال شد که در آن گزارشی از محدودیت حساب‌ها ارائه شده بود.
در مقابل، بانک مرکزی دخالت خود در ایجاد محدودیت پرداخت را رد کرد و با انتشار اطلاعیه‌ای اعلام کرد که در این موضوع نقشی نداشته است. انتشار مواضع متفاوت شرکت و نهادهای رسمی، ابعاد ماجرا را گسترده‌تر کرد.
سازوکار پلتفرم‌های آنلاین طلا چگونه است؟
سامانه‌های اینترنتی فعال در بازار طلا به افراد اجازه می‌دهند با هر میزان بودجه، طلا خریداری کنند و دارایی خود را در حساب کاربری ثبت‌شده در پلتفرم ببینند. درآمد اصلی این مجموعه‌ها از اختلاف قیمت خرید و فروش و همچنین دریافت کارمزد در هر تراکنش به دست می‌آید.
یکی از مهم‌ترین وعده‌های تبلیغاتی این پلتفرم‌ها، فراهم کردن امکان ورود خریداران خرد به بازار طلاست؛ بازاری که خرید فیزیکی در آن برای برخی افراد به دلیل هزینه، محدودیت دسترسی یا نگرانی‌های مربوط به نگهداری دشوار است.
قرار بود مدیریت و نظارت بر این کسب‌وکارها میان نهادهای مختلف تقسیم شود و یک ساختار متمرکز واحد وجود نداشته باشد. برای نمونه، وزارت صنعت، معدن و تجارت نماد اعتماد را صادر می‌کند و اطلاعات مدیران را در اختیار دارد. اتحادیه‌های صنف طلا نیز پروانه‌های سنتی فروش را بررسی می‌کنند و پلیس امنیت اقتصادی وظیفه نظارت بر فعالیت‌های اقتصادی این حوزه را بر عهده دارد.
در حال حاضر حدود ۱۴ یا ۱۵ برند شناخته‌شده در حوزه طلای آنلاین فعالیت می‌کنند و علاوه بر این تعداد، ده‌ها درگاه دیگر نیز در این بازار فعال هستند. این مجموعه‌ها طبق رویه‌های اعلام‌شده متعهد می‌شوند معادل دارایی ثبت‌شده کاربران، طلای فیزیکی ذخیره کنند.
با این حال، سامانه‌ای برای گزارش لحظه‌ای و تطبیق مستقیم موجودی انبارها با دارایی ثبت‌شده خریداران در شبکه بانکی وجود ندارد. همین خلأ، یکی از چالش‌های مهم فعالیت پلتفرم‌های طلا و موضوعی است که در ماجرای میلی‌گلد بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است.
تفاوت در شیوه نگهداری طلا؛ نقطه ضعف نظارت
یکی دیگر از ایرادهای مطرح‌شده درباره پلتفرم‌های آنلاین طلا، نبود سازوکار واحد برای نگهداری موجودی است. هر سامانه ممکن است روش متفاوتی برای ذخیره‌سازی دارایی‌های خود انتخاب کند.
برخی شرکت‌ها طلا را در قالب شمش در بانک‌ها نگهداری می‌کنند و رسید تحویل می‌گیرند. گروهی دیگر، دارایی خود را به شکل طلای آب‌شده نزد کارگاه‌ها به امانت می‌گذارند. تفاوت در روش نگهداری باعث شده پایش، راستی‌آزمایی و نظارت بر موجودی واقعی این مجموعه‌ها دشوارتر شود.
آیا میلی‌گلد با کمبود طلا روبه‌رو است؟
سازوکار تجاری پلتفرم‌های آنلاین طلا بر پایه خرید و فروش هم‌زمان است. انتشار اخبار و شایعات درباره میلی‌گلد باعث شد سفارش‌های فروش به‌طور ناگهانی افزایش پیدا کند و تعداد زیادی از کاربران برای دریافت وجه نقد خود اقدام کنند.
افزایش ناگهانی تقاضا برای برداشت، تراز مالی این مجموعه را تحت فشار قرار داد و حجم درخواست‌های خروج سرمایه را بالا برد. پلتفرم برای تأمین ریال مورد نیاز کاربران باید شمش‌های فیزیکی خود را به فروش برساند؛ فرآیندی که طبیعتاً به زمان نیاز دارد.
در چنین شرایطی، هجوم کاربران برای تسویه نقدی می‌تواند روند پرداخت را دشوارتر کند و شرایط کاری مجموعه را پیچیده‌تر سازد. اسناد منتشرشده از سوی میلی‌گلد نشان می‌دهد فرآیند خرید طلا برای کاربران انجام شده و در این مرحله کمبود طلا به‌عنوان واقعیتی قطعی اثبات نشده است.
مانع اصلی فعلی، تا حد زیادی فضای روانی ناشی از انتشار اخبار و شایعات است؛ فضایی که امکان برقراری تعادل میان خرید و فروش را دشوار کرده است. با وجود این، شواهد موجود نشان نمی‌دهد ادعای ورشکستگی میلی‌گلد تاکنون به‌طور رسمی تأیید شده باشد.
ابهام درباره پشتوانه طلا و اظهارات یک نماینده مجلس
در پرونده‌هایی که پای سرمایه مردم در میان است، معمولاً طرف‌های مختلف روایت متفاوتی ارائه می‌کنند و بر موضع خود پافشاری دارند. میلی‌گلد بر وجود طلای فیزیکی تأکید می‌کند، اما نهادهای ناظر بدون ارائه تصویر روشنی از وضعیت موجود، ادعاهای این پلتفرم را به‌طور کامل تأیید نکرده‌اند.
برای روشن‌تر شدن بخشی از ابهامات، می‌توان به اظهارات میثم ظهوریان، نماینده مجلس شورای اسلامی، در روز ۲۸ مرداد امسال اشاره کرد؛ زمانی که هنوز حواشی میلی‌گلد به شکل فعلی رسانه‌ای نشده بود.
ظهوریان گفته بود برخی از این اپلیکیشن‌ها ادعا می‌کنند معادل فروش خود را در بانک کارگشایی به‌عنوان طلا به امانت گذاشته‌اند، اما نکته قابل توجه این است که بانک کارگشایی حاضر به تأیید عیار و کیفیت طلاهای به ودیعه گذاشته‌شده نیست.
بر اساس این توضیحات، بانک کارگشایی طبق ضوابط سازمانی خود فقط مسئول نگهداری بسته‌های تحویل‌شده است و عیار محتویات آن‌ها را تأیید نمی‌کند. همین فاصله میان ادعای سامانه‌ها و حدود تعهدات بانک، پرسش‌هایی درباره نحوه نظارت بر خزانه‌ها ایجاد کرده است.
در نبود سازوکاری برای تأیید عیار و کیفیت ذخایر، ابهام‌هایی درباره پشتوانه واقعی طلاهای اعلام‌شده از سوی پلتفرم‌ها شکل می‌گیرد؛ ابهام‌هایی که می‌تواند اعتماد کاربران را تحت تأثیر قرار دهد.
آیا طلای آنلاین واقعاً خطرناک است؟
در شرایط فعلی، هنوز برای صدور حکم قطعی درباره میلی‌گلد زود است و تا زمان اعلام نظر نهایی مراجع مسئول، نمی‌توان قضاوت دقیقی درباره اصل ماجرا داشت. بنابراین، ایجاد نگرانی بیشتر برای سرمایه‌گذاران این پلتفرم بدون اعلام نتیجه رسمی، منطقی نیست.
با این حال، هر پلتفرم آنلاین طلا برای ادامه فعالیت در بازار به دو عامل اساسی نیاز دارد: اعتماد کاربران و نظارت فنی و شفاف. اگر شیوه نگهداری طلا، میزان موجودی و امکان تطبیق دارایی کاربران با ذخایر فیزیکی به‌صورت روشن و قابل راستی‌آزمایی اعلام نشود، هر حاشیه یا نگرانی می‌تواند در آینده کل سازوکار پلتفرم‌های طلای آنلاین را تحت تأثیر قرار دهد.
شاید پس از فروکش کردن حواشی میلی‌گلد بتوان با دقت بیشتری درباره امنیت پلتفرم‌های طلا اظهارنظر کرد، اما ضربه‌ای که این ماجرا به اعتماد و اعتبار اکوسیستم طلای آنلاین وارد کرده، قابل نادیده گرفتن نیست.
منبع: فرارو
دیدگاه‌ها
ارسال نظر