بر اساس آخرین واریز یارانه نقدی (اول مرداد ماه) ۷۳ میلیون و ۴۳۷ هزار و ۷۱۲ نفر در قالب دهکهای اول تا نهم یارانه گرفتهاند که نشان میدهد امسال جمعیت یارانهبگیران کاهش نیافته است.
یارانه نقدی مرداد ۱۴۰۵ طبق روال ماههای گذشته و بر اساس دهک درآمدی خانوارها پرداخت میشود؛ مستمریبگیران کمیته امداد و بهزیستی یارانه خود را در ۲۰ مرداد دریافت کردهاند و نوبت واریز یارانه دهکهای اول تا سوم نیز ۲۵ مرداد است. دهکهای چهارم تا نهم باید تا ۳۰ مرداد منتظر واریز یارانه باشند و دهک دهم نیز مشمول دریافت یارانه نقدی نیست. مبلغ یارانه برای دهکهای اول تا سوم ۴۰۰ هزار تومان به ازای هر نفر و برای دهکهای چهارم تا نهم ۳۰۰ هزار تومان تعیین شده است.
واریز حمایتهای معیشتی مردادماه از ۲۰ مرداد آغاز میشود و نخستین گروه دریافتکننده، مددجویان کمیته امداد و سازمان بهزیستی خواهند بود؛ خانوارهای تحت پوشش بر اساس تعداد اعضا بین ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار تا ۶ میلیون و ۵۷۰ هزار تومان دریافت میکنند. پس از آن، یارانه نقدی دهکهای یک تا سه در ۲۵ مرداد و یارانه دهکهای چهار تا نه نیز طبق زمانبندی اعلامشده در ۳۱ مرداد واریز خواهد شد.
بررسی آمارهای رسمی سازمان هدفمندسازی یارانهها از چهار ماه نخست سال ۱۴۰۵ نشان میدهد، در حالی که بار مالی پرداخت یارانه به دهکهای چهارم تا نهم تقریباً بدون تغییر مانده، تعداد سرپرستان خانوار با سرعت بیشتری نسبت به جمعیت رشد کرده است. این تغییر، فرضیه افزایش تفکیک خانوارها در پایگاه اطلاعات رفاه ایرانیان را تقویت میکند؛ موضوعی که میتواند بر ترکیب مشمولان یارانه و ساختار خانوارهای ثبتشده اثرگذار باشد.
تصمیم دولت برای حذف سه دهک بالای درآمدی از طرح کالابرگ الکترونیکی، بار دیگر بحث درباره نحوه اجرای سیاستهای حمایتی را به صدر مباحث اقتصادی کشور آورده است. هرچند کارشناسان، هدفمند شدن حمایتهای دولتی را اقدامی ضروری میدانند، اما معتقدند موفقیت چنین تصمیمی در گرو شناسایی دقیق جامعه هدف، تکمیل بانکهای اطلاعاتی و طراحی سیاستهای مبتنی بر مطالعات کارشناسی است؛ موضوعی که به اعتقاد یک اقتصاددان، در صورت بیتوجهی میتواند هم عدالت در توزیع منابع را زیر سؤال ببرد و هم به نارضایتی اجتماعی و کاهش اعتماد عمومی منجر شود.
یارانه نقدی همچنان به حساب میلیونها خانوار واریز میشود، اما بازنگری مستمر دهکبندی باعث شده احتمال حذف یا جابهجایی برخی مشمولان بیش از گذشته مطرح شود. تازهترین آمارها نشان میدهد تغییر در درآمد، دارایی، تراکنشهای بانکی و حتی تفکیک خانوار میتواند دهک اقتصادی را تغییر دهد؛ موضوعی که آگاهی از آن برای جلوگیری از قطع یارانه و ثبت بهموقع اعتراض اهمیت زیادی دارد.
آمارهای جدید از پرداخت یارانه دهکهای چهارم تا نهم نشان میدهد با وجود افزایش چشمگیر تعداد سرپرستان خانوار در تیرماه، تعداد یارانهبگیران تقریباً بدون تغییر مانده است. همزمان، بار مالی دولت برای پرداخت یارانه این دهکها نیز نسبت به خردادماه تغییر محسوسی نداشته؛ موضوعی که از تغییر ترکیب خانوارهای مشمول و ثبات جمعیت یارانهبگیران حکایت دارد.
همزمان با تشدید بررسیهای دولت برای هدفمندتر شدن پرداخت یارانهها، بار دیگر این پرسش در میان خانوارها مطرح شده است که آیا کاهش تعداد حسابهای بانکی میتواند بر دهکبندی و دریافت یارانه اثر بگذارد؟ اگرچه برخی تصور میکنند بستن حسابهای اضافی راهی برای پایین آمدن دهک درآمدی است، اما بررسی سازوکار ارزیابی اقتصادی خانوارها نشان میدهد معیارهای دهکبندی بسیار فراتر از تعداد حسابهای بانکی است و آنچه بیش از هر چیز اهمیت دارد، تصویر واقعی وضعیت مالی خانوار، جریان تراکنشها، داراییها و سایر شاخصهای اقتصادی است.
یارانه ۳۰۰ هزار تومانی تیرماه ۱۴۰۵ به حساب سرپرستان خانوار دهکهای ۴ تا ۹ واریز شد.
یارانه نقدی یکی از مهمترین حمایتهای اقتصادی دولت از خانوارهای ایرانی است که از سال ۱۳۸۹ با اجرای قانون هدفمندی یارانهها آغاز شد. این پرداخت حمایتی که در ابتدا با مبلغ ۴۵ هزار و ۵۰۰ تومان برای هر نفر انجام میشد، امروز بر اساس دهکبندی خانوارها و شرایط اقتصادی افراد متفاوت است. در این گزارش، همه جزئیات مربوط به یارانه نقدی ۱۴۰۵ شامل مبلغ پرداختی، زمان واریز، نحوه استعلام با کد ملی، دلایل قطع یارانه، روش اعتراض، تغییر سرپرست خانوار و وضعیت یارانه فرزندان جدید را بررسی کردهایم.
