در شرایطی که فشارهای اقتصادی سفرههای مردم را کوچکتر کرده، جبار کوچکینژاد، عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس، با رد شایعه بازگشت به اقتصاد کوپنی، بر ضرورت اجرای طرح کالابرگ الکترونیک تأکید میکند. او معتقد است این طرح، که در دهه ۶۰ و در بسیاری از کشورهای جهان در بحرانها موفق بوده، میتواند با توزیع عادلانه کالاهای اساسی، معیشت مردم را بهبود بخشد.
در حالی که ایران در میانه طوفانی از تورم افسارگسیخته، تحریمهای فلجکننده، کسری بودجه سنگین و تبعات جنگ ۱۲روزه اخیر نفس میکشد، زمزمههایی درباره بازگشت به «کوپن» برای تأمین مایحتاج مردم شنیده میشود؛ راهکاری که در دهه ۶۰، هرچند در ابتدا کورسویی از امید برای اقشار کمدرآمد بود، اما خیلی زود به باتلاق فساد، تبعیض، بازار سیاه و بیاعتمادی عمومی فرو رفت. امروز، در شرایطی که دلار سقفهای تاریخی را میشکند، سفرههای مردم کوچکتر از همیشه شده و خانوادههای کمدرآمد برای اجاره خانه و تهیه غذا به زحمت افتادهاند، بازگشت به کوپن نهتنها درمان زخم معیشتی مردم نخواهد بود، بلکه میتواند اقتصاد بحرانزده را با مشکلاتی عمیقتر روبهرو کند. تجربههای شکستخوردهای مثل ونزوئلا و حتی گذشته خود ما نشان میدهد که کوپن، بیشتر از آنکه نجاتبخش باشد، زخمی تازه بر پیکر جامعه خواهد بود. اما آیا میتوان با سیاستهای هوشمندانهتر، از جمله یارانه نقدی هدفمند، حمایت از تولید داخلی، شفافیت و کنترل بازار ارز، آیندهای بدون کوپن اما با امنیت غذایی و ثبات اقتصادی ساخت؟
هزینه یارانه در جهت تامین انرژی و پروتئین مورد نیاز کودک برای خرید ۱۶ قلم کالای خوراکی است.
مسعود دانشمند گفت: کیف پول یا یارانه نقدی تورم زا است و کالابرگ می تواند جایگزین مناسب برای یارانه تورم زا باشد.
پس از گذشت دو ماه از آغاز اجرای آزمایشی سیاست کالابرگ در استان هرمزگان، حالا این پرسش اساسی مطرح میشود که سرنوشت این طرح به کجا رسیده است؟
رئیس سازمان برنامه و بودجه از تامین منابع لازم برای توزیع کالابرگ در سال جاری خبر داده است. اما آیا این خبر به این معناست که از این ماه یارانه نقدی حذف و کوپن الکترونیک جایگزین آن میشود؟
استاد اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس با بیان اینکه تمایل مردم دریافت یارانه به صورت نقدی است تا آن را اساس نیازهای خود هزینه کنند، گفت: اجرای طرح کالابرگ الکترونیکی به جز تحمیل هزینههای اضافی بر دوش دولت و مردم نتیجه دیگری ندارد.
یک کارشناس بازار کار اعتقاد دارد: دولت به جای تمرکز روی اجرای طرح کالابرگ و کوپن، بهتر است روی رفع تحریمها و مهار تورم برنامهریزی داشته باشیم.
وزارت اقتصاد اعلام کرد: اجرای طرحی مانند کالابرگ که با معیشت مردم در ارتباط است، نیازمند ایجاد بستر و شرایط کامل و کافی برای اجراست تا به مانند طرحی، چون ارز ترجیحی و برخی طرحها در گذشته، کشور و مردم را با مشکلات متعدد دچار نسازد.
عضو هیئت رئیسه مجلس شورای اسلامی درباره تکمیل و اجرای طرح کالابرگ الکترونیکی گفت: به صورت آزمایشی این طرح، هفتههای آینده در استان هرمزگان اجرا می شود.
